Landweer en schapenwasplaats op middeleeuwse route bij Epe

Nabij Schaveren onder Epe vinden wij een landweer en een oude schapenwasplaats.
Het Geldersch Landschap heeft deze objecten op hun terrein zichtbaar gemaakt voor de wandelaar en gemarkeerd met een informatiepaneel.

Ontdekking van wallen, greppels en karresporen

Het woord Schaveren is afgeleid van Schaap-Voorde. Het  woord Schaveren betekend een doorwaadbare plaats voor schapen. Door deze voorde lag een eeuwen oude route van noord naar zuid. De weg Epe Niersen gaat volgens oude kaarten langs oude akkers door de voorde van Schaveren naar een groot open heide terrein in het zuid westen.

In 1981 ontdekten we bij Schaveren een wal met een greppel en weer een wal. Dit herhaalde zich op enkele meters afstand.

Woesterberg

Een dergelijk situatie was ook enkele kilometers verder naar het westen ontdekt door de heer Butter rond 1930. Butter was onderwijzer in Deventer en was amateur archeoloog. Zijn belangstelling ging onder meer uit naar de aardewallen bij de Woesterberg. Bij een opgraving vond hij verkleuringen in de grond van vier palen. Deze dekte hij af met een zijl en toonde zijn vondst aan enkele belangstellenden. De aarden wallen en greppels welke eindigen in een moerasgebied werd als een zeer oude verdedigingslinie gezien.

Schaveren

Het complex  van aarde wallen bij Schaveren heeft een lengte van ca. 350 meter. Bij analyse van luchtfoto’s is het complex verder te volgen en dan blijkt dit een totale lengte van ca. 700 meter te hebben gehad. De aarden wallen eindigen net zoals bij de Woesterberg aan weerzijde in een voormalig moerasgebied.

Bijzonder is dat de aardenwallen bij Schaveren een meertje omsluiten, die ´t Rengel word genoemd. Het meertje word gevoed door grondwater. Dit meertje werd vroeger gebuikt voor het wassen van de schapen. Daarnaast werd in het meer vlas geroot.

Begrenzing en doorgang

De aarden wallen bij Schaveren begrenzen in het oosten een oude enk.

De aarde wallen bij de Woesterberg liggen vrijwel evenwijdig aan een grenswal van de marken Emst en Gortel.  

Zowel bij Schaveren als ook bij de Woesterberg vind men karresporen die van af een punt bij de aardewal uitwaaieren naar het zuiden en westen.

Landweren

Een landweer is een lijnvormige doorgaande brede zware aarden grenswal met een diepe sloot vaak begroeid met een doornenhaag. Landweren waren laat –middeleeuwse verdedigingslinies.

De landweer diende ter beveiliging van een landstreek. In oorlogstijd diende de landweer voor het tegenhouden van vijandelijke legers. In tijden van vrede diende het voor het keren van vee.

De beide vondsten van aarde wallen en greppels bij Schaveren en de Woesterberg zijn te vergelijken met landweren.

Van het bestaan van de landweren bij Schaveren onder Epe is tot op heden in oude archieven niets gevonden. Op de Veluwe liggen verder niet veel landweren. Een bekende landweer is gelegen bij Wolfheze in de gemeente Renkum. Enkele landweren in Nederland zijn hersteld. Een voorbeeld van een fraai gerestaureerde landweer ligt bij Kesseleik, gemeente Helden in Limburg. Hier werd de langste landweer van Nederland in 2003 en 2004 zichtbaar en beleefbaar gemaakt. De landweer te Schaveren is bijzonder fraai en met de waaiervormige karresporen een bijzonder cultuurhistorisch monument. De landweer te Schaveren kan na een gedeeltelijke restauratie en reconstructie een belangrijke educatieve en deels recreatieve functie vervullen.


Schaveren, 
Paars landweer, oranje karrespoor, rood grafheuvel, blauw beekdal,